ماهواره های جو شناسی

ماهواره هاي جو شناسي

اين ماهواره ها به منظور مطالعه و شناسايي لايه هاي جوي زمين مورد استفاده قرار مي گيرند. ماهواره هاي جو شناسي از نوع اولين ماهواره هاي فضايي محسوب مي شود. ماهواره Alouette  اولين ماهواره جو شناسي است كه توسط كشور كانادا مورد استفاده قرار گرفت . هدف اين ماهواره كاوش و تحقيق در لايه هاي تشكيل دهنده جوزمين بود .

 دانشمندان كانادايي در صدد بودند تا اطلاعاتي در مورد سرخي سپيده دم ، پرتوهاي سفيد فجرگاهي ، اجسام درخشان موجود در آسمان شمالي و لايه هايي كه بر روي امواج راديويي مزاحمت ايجاد مي كند را بدست آورند . 

ماهواره جو شناسي POLAR

اين ماهواره در 24 فوريه 1996 توسط آژانس فضايي امريكا NASA   در پروژه جهاني علوم فضايي  مورد استفاده قرار گرفت . اين دومين ماهواره اي بود كه در اين پروژه مورد استفاده قرار مي گرفت .

كاوشگر POLAR   داراي يك مآموريت يك ونيم ساله بود. اين ماهواره تجهيزات جانبي بسياري براي جمع آوري اطلاعات جوي بهمراه داشت.

يكي از اهداف اين ماهواره جمع آوري اطلاعاتي بود كه به دانشمندان كمك مي كرد در آينده از آنها براي حفاظت ماهواره ها از خطرات جوي استفاده كنند. زيرا اين نگران همواره وجود داشت كه در هنگام پرواز ماهواره ها در اعماق فضا ، تجهيزات آنها توسط تشعشعات مضر و ديگر اجسام موجود دچار مشكل گردند.

يكي ديگر از اهداف ماهواره POLAR   اندازه گيري فشار و دماي  محيط پلاسما بود كه بنام Time /Pst  ناميده مي شد. محيط پلاسما از گازهاي يونيزه شده هيدوژن ، هليم ، نيتروژن ، اكسيژن و مللولهاي معلق ديگري تشكيل شده است.چگالي پلاسما به ارتفاع لايه هاي جوي بستگي دارد. حركت و جاذبه زمين خود باعث بوجود آمدن پلاسما گرديده كه براي سفينه هاي فضايي بسيار خطرناك مي باشد.

اين اطلاعات جمع آوري شده توسط ماهواره POLAR  به دانشمندان كمك مي كند تا در طراحي سفينه هاي فضايي دقت كافي را بعمل آورده تا در اين فضا مقاومت لازم را داشته باشند.

جديدترين كشف POLAR  توانست به دكتر Louis Frant  كمك كند تا تئوري خود را با توجه به عكسهاي گرفته شده توسط اين ماهواره به اثبات برساند. در اين تئوري عنوان شده بود كه ابرهاي بزرگ يخي موجود در لايه هاي جوي بر اثر برخورد يك جرم آسماني با لايه اتمسفر زمين بوجود آمده اند.

اين فرضيه ميتواند نقطه عطفي براي دانشمند محسوب گردد تا منشاء پيدايش آب بر روي زمين را شناسايي كنند.

 

ماهواره هاي سنجش از راه دور(Remote sensing satellite  ) ماهواره هاي سنجش از راه دور بمنظور جمع آوري اطلاعات زيست محيطي مورد استفاده قرار ميگرد . اين ماهواره ها ميتوانند منابع مهم زميني را شناسايي كرده و اطلاعات آنها را در اختيار ما قراردهند. براي آشنايي با فعاليت هاي اين ماهواره مي توان به موارد زير اشاره كرد . ماهواه هاي سنجش از راه دور مي توانند براي نقشه برداري از قسمتهاي مختلف زمين مورد استفاده قرار بگيرند. ماهواره هاي سنجش از راه دور مي توانند براي شناسايي معادن زميني مورد استفاده قرار بگيرند. ماهواره هاي سنجش از راه دور مي توانند براي حفظ حيات وحش مورد استفاده قرار بگيرند . بطور مثال رهگيري كوچهاي دسته جمعي پرندگان و يا نحوه زندگي موجودات دريايي و... ماهواره هاي سنجش از راه دور مي توانند براي حفظ جنگلها و مشاهده روند تخريب آنها مورد استفاده قرار بگيرند. ماهواره هاي سنجش از راه دور مي توانند براي توسعه كشاورزي و بدست آوردن محصولات مناسب مورد استفاده قرار بگيرند. ماهواره هاي سنجش از راه دور مي توانند براي مطالعه تغييرات حاصله در اقيانوسها و جلوگيري از آبهاي جهاني مورد استفاده قرار بگيرند.  ماهواره هاي سنجش از راه دور مي توانند براي مطالعه زمين زلزله ها و حتي پيش بيني زلزله ها مورد استفاده قرار بگيرند. ماهواره هاي سنجش از راه دور مي توانند براي شناسايي آلودگي هاي محيط ناشي از آزمايشات هستي و يا آلودگيهاي هوا مورد استفاده قرار بگيرند. ماهواره هاي سنجش از راه دور مي توانند براي توسعه جاده ها و راه سازي مورد استفاده قرار بگيرند. ماهواره هاي سنجش از راه دور مي توانند براي شناسايي منابع آبي و پيش بيني كيفيت كشاورزي در مناطق مختلف مورد استفاده قرار بگيرند. ماهواره هاي سنجش از راه دور مي توانند براي شناسايي منابع درياي براي ماهيگيران مورد استفاده قرار بگيرند. اين ماهواره ها از طريق عكسهاي اپيتيك ، عكسهاي مادون قرمز، ارسال امواج رايويي با طول موجهاي مختلف مانند امواج ماواء بنفش و ديگر روشها اقدام به جمع آوري اطلاعات مي نمايند.ماهواره (Radarsat ) يك نمونه از ماهواره هاي سنجش از راه دور مي باشد.   ماهواره (Radarsat ) اين ماهواره در چهارم نوامبر 1995 مآموريت خود را آغاز نمود. ماهواره (Radarsat ) درمدار 789 كيلومتري زمين قرار دارد . اين ماهواره در مدار قطبي بصورت سنكرون خورشيدي قرار گرفته و در تمامي مدت شبانه روز در معرض تابش خورشيد قرار داشته و منبع خود را از اين طريق تعمين مي كند. اين ماهواره مناطق قطبي را هرروز پوشش داده و مناطق آمريكاي شمالي را هر 72 ساعت پوشش مي دهد. اطلاعات جمع آوري شده توسط اين ماهواره ها در كامپيوترهاي جانبي ذخيره شده ويا بطور مستقيم در نقاطي كه با ايستگاههاي زميني ارتباط دارد مخابره مي گردد.

ماهواره سینا1 یک ماهواره ایرانی

ماهواره" سينا 1" درپنجم  آبان ماه 1384 از پايگاه فضايي پلتسك روسيه به وسيله موشك كاسموس به فضا پرتاب شد. اين ماهواره 35 دقيقه پس از پرواز از موشك روسي كاسموس چدا شده وبا موفقيت  در مدار زمين قرار گرفت .

اين ماهواره نخستين محصول فضايي مشترك ايران و روسيه محسوب مي شود و شركت صنايع الكترونيك ايران (صا ايران ) با همكاري وزارت علوم ، تحقيقات و فناوري ، موسسه نقشه برداري و سه شركت روسي ، طراحي و ساخت اين ماهواره را به عهده داشتند. با  پرتاب اين ماهواره ايران چهل و سومين كشور صاحب ماهواره درجهان شد.  اين ماهواره  مزين به پرچم جمهوري اسلامي ايران و نقشه اي از خاك ايران و خليج فارس است.

 باآغاز فعاليت‌هاي كاربردي اين ماهواره در دو محور مخابراتي وتصويربرداري از سطح زمين براي رفع نيازهاي عمومي كشور بسياري از مسايل و مشكلات متخصصين در زمينه‌هايي همچون حوادث غيرمترقبه،كشاورزي ،منابع زميني و ساير نيازها رفع مي‌شود.

 اجراي اين پروژه، نخستين گام جمهوري‌اسلامي ايران در دستيابي به فناوري، طراحي و ساخت ماهواره و ورود به باشگاه فضايي جهان است.

ماهواره "سينا ۱" ‬كه يك ماهواره مطالعاتي و تحقيقاتي است كاركردهاي مختلفي را انجام مي‌دهد. اين ماهواره مجهز به دو دوربين با دقت ‪ ۵۰‬و ‪ ۲۵۰‬متر است كه‌از سطح زمين تصويربرداري مي‌كنند و مي‌تواند به همه سازمان‌هايي كه نيازمند نقشه سطح زمين هستند، خدمات ارايه دهد و اين توانايي را در آينده دارد كه نقشه زمين را با دقت ‪ ۲۵‬متر براي تشخيص اجزاي آن نشان دهد.  اين ماهواره همچنين مجهز به دو كانال مخابراتي است كه توانايي ارتقا به ‪ ۶۰‬كانال مخابراتي در درون آن نهفته است.

 ماهواره" سينا 1"‬همچون ماهواره‌هاي ديگر تا ‪ ۶۰‬روز فعاليت آزمايشي در فضا خواهد داشت و اصطلاحا مي‌گويند كه بايد به مدت ‪۶۰‬ روز ماهواره در مدار تثبيت شود ،پس از گذشت اين دو ماه سيستم دريافت اطلاعات و ارسال فرامين براي بهره‌برداري از بخش‌هاي مختلف اين ماهواره صورت مي گيرد.

ماهواره" سينا 1" كه 170 كيلو گرم وزن دارد قرار است به مدت سه سال در فضا مستقر باشد ، ولي پيش بيني مي شود قبل از پايان اين ماموريت ماهواره "سينا 2" نيز در مدار زمين قرار بگيرد. هزينه ساخت و پرتاب ماهواره" سينا 1" حدود 15 ميليون دلار براورد شده است كه حدود ‪ ۸‬ميليون دلار آن هزينه  خارجي ساخت اين ماهواره و در حدود ‪ ۷‬ميليون دلار ديگر نيز هزينه‌هاي ريالي داخلي اين ماهواره مي باشد.

 پس از اين ماهواره كه  بعد  از ‪ ۳۲‬ماه انتظار در فضا  مستقر شده است قرار است ماهواره هاي مخابراتي و تحقيقاتي "زهره " و" مصباح"  نيز در به جمع ماهواره  نو پاي ايراني به پيوندد.

 

  منبع :IRNA

 

مطالبی جالب درباره ماهواره های نجومی و کاربرد انها

 ماهواره هاي نجومي

 

ماهواره هاي نجومي در واقع تلسكوپهاي بزرگي هستند كه در فضاي معلق هستند. بدليل ارتفاع زيادي كه اين ماهواره ها از سطح زمين دارند گازهاي اتمسفري تآثيري بر روي ديد اين ماهواره ها نگذاشته و گرماي زمين نيز بر روي تجهيزات مادون قرمز اين ماهواره ها بي اثر خواهد بود.به همين خاطر تلسكوپهاي اين ماهواره ها قادرند مشاهداتي تا ده برابر قوي تر از تلسكوپهاي مشابه بر روي زمين داشته باشند.

اين ماهواره ها از طريق آناليز كردن طيف الكترومغناطيس مربوط به طول موجها مختلف نوري مانند( ماوراء بنفش ، اشعه ايكس ، طيف مرعي نور، مايكرويو و اشعه گاما) ، عكسهايي از اجسام بسيار دور تهيه ميكنند.

ماهواره هابل يك ماهواره  نجومي بوده و عكسهاي كه از اين طريق تهيه مي گردد عكسهايي نيستند كه توسط دوربينهاي معمولي گرفته ميشوند بلكه اين عكسها از آناليز طول موجهاي امواج الكترومغناطيس موجود در فضا تهيه مي شود. اين امواج بر اثر انفجارت هسته اي در ستارگان بوجود مي آيد. ستاره هاي از اين طريق كشف مي گردند كه حتي نور آنها به زمين نرسيده و تنها از طريق امواج الكترومغناطيس شناخته مي شوند.

ماهواره هاي نجومي نيز تواناييهاي بسيار زيادي دارند كه در زير به چند نمونه از آنها اشاره شده است.

از ماهواره هاي نجومي براي تهيه نقشه ستارگان و شكل سماوي استفاده مي شود.
از ماهواره هاي نجومي براي كشف اسرار غير قابل مشاهده كهكشان مانند سياه چاله ها استفاده مي شود.
از ماهواره هاي نجومي براي عكسبرداري از سيارات منظومه شمسي استفاده مي شود.
از ماهواره هاي نجومي براي شناسايي پديدهاي فضايي مانند برخورد سيارك ها و غيره استفاده ميشود.
از ماهواره هاي نجومي براي پاسخ دادن به هزاران اسرار علمي استفاده مي شود.
ماهواره هاي نجومي بدليل اينكه اطلاعات خود را از خارج از مدار داخلي خود تهيه مي كنند با ساير ماهواره ها متفاوت مي باشند.

 

ماهواره نجومي HUBBLE

ماهواره هابل در سال 1990 توسط آژانس فضايي امريكا NASA  طراحي و ساخته شد . اين ماهواره نجومي بزرگترين تلسكوپ فضايي است كه تاكنون ساخته شده است. اين ماهواره قادر است سيارات بسيار دور با فاصله 14 ميليون سال نوري را مشاهده كند. دانشمندان اميدوارند اين ماهواره بتواند پاسخ مناسبي براي  معماي هستي بيابد.

اين ماهواره از آيينه هاي با قطر 2.4 متر و با كيفت فوق العاده برخوردارند. همچنين هابل داراي كامپيوترهاي داخلي قوي بنام TDRS[1]  بمنظور ذخيره اطلاعات رهگيري ماهواره اي ست. اين ماهواره اطلاعات خود را به ايستگاه زميني White sands   واقع در New Mexico  ارسال مي كند.